Arbocatalogus Afvalbranche KENNISMAKING

Dé arbostandaard voor alle bedrijven in de afvalsector!

veiligheid

Beschrijving van het risico 

Een van de risico's die men loopt bij het inzamelen van afval is dat de inzamelaar onverwacht in aanraking komt met klein chemisch afval (KCA afkomstig van bedrijven) of klein gevaarlijk afval (KGA afkomstig van huishoudens) dat, al dan niet onbedoeld, in het afval terecht is gekomen. Het risico is afhankelijk van de eigenschappen van het KCA/KGA, op welke wijze het is verpakt, in hoeverre het KCA/KGA als zodanig herkend wordt, correcte verpakkingsgegevens en/of etiketgegevens aanwezig zijn en de noodzakelijke maatregelen worden getroffen na het in aanraking komen met het afval.

Het huishoudelijk gevaarlijk afval (KGA) wordt huis-aan-huis, de chemokart of via de milieustraat apart ingezameld om te voorkomen dat het op straat komt te staan, waar het ook bijvoorbeeld voor kinderen bereikbaar is. Tevens geeft dit de begeleider de mogelijkheid onderscheid te maken tussen huishoudelijk gevaarlijk afval en ander afval dat niet bij de chemokar moet worden ingeleverd. Ook kleine hoeveelheden gevaarlijk afval dat vrijkomt bij bedrijven wordt apart ingezameld.

Wet en regelgeving 
Beschrijving van het risico 

In de afvalbranche wordt voor diverse toepassingen gewerkt met gevaarlijke stoffen. Als hulpstof worden gevaarlijke stoffen toegepast voor de rookgasreiniging, de waterzuivering en soms ook voor reiniging van het koelwaterkanaal. Bedrijven die over een eigen laboratorium beschikken hebben voor deze laboratoriumwerkzaamheden een scala aan gevaarlijke stoffen voor handen.

Afhankelijk van de stoffen die worden gebruikt en de wijze waarop ze worden gebruikt, bestaan risico's voor de veiligheid of gezondheid. Zo kunnen chemicaliën leiden tot brandwonden, vergiftigingen (bij inademing en/of opname door de mond), oogletsel, huidaandoeningen, flauwvallen en dergelijke. Gevaar kan bestaan voor ernstige onherstelbare effecten. Bovendien kunnen chemicaliën licht ontvlambaar zijn, elektrostatisch oplaadbaar zijn en leiden tot een explosief mengsel.

Als vaten of een doseersysteem geopend zijn, kunnen dampen vrijkomen. Als slangen worden gebruikt om vloeistof over te pompen, is er een kans op het vrijkomen van irriterende of schadelijke stoffen. Na afloop van een handeling moeten slangen worden losgekoppeld. In slangen zijn altijd restanten van het product aanwezig. Slangen kunnen gaan slingeren waardoor de medewerker ongewenst in contact komt met de vloeistof.

Iedere gevaarlijke stof heeft zijn eigen risico bij blootstelling. Daarom dient het beheer van chemicaliën en hulpstoffen goed te worden geregeld en er dient op een verantwoordelijke wijze te worden omgegaan met het gebruik van de gevaarlijke stoffen.

Afvalenergiecentrale

In een afvalenergiecentrale worden onder andere de volgende hulpstoffen toegepast: natronloog, ammonia, chloorbleekloog, ijzerchloride, calciumcarbonaat, ongebluste kalk, HOK, actief kool, natriumsulfides, zoutzuur en soda.

Waterzuivering

Bij sommige vormen van waterzuivering wordt methanol als koolstofbron geïnjecteerd waar het in een gesloten systeem wordt toegepast. Methanol wordt in een tank, IBC of drum opgeslagen en via pompen en leidingen in het proces gedoseerd. Er is geen blootstelling aan methanol mogelijk zolang de vloeistof zich in het gesloten systeem bevindt. Bij inademing is methanol is giftig; hetzelfde geldt bij aanraking met de huid en bij opname door de mond. Er is bovendien gevaar voor ernstige onherstelbare effecten op het ongeboren kind bij opname door de mond. Daarnaast is de vloeistof licht ontvlambaar, kan elektrostatisch opladen met kans op ontsteking en damp met lucht is explosief binnen explosiegrenzen.

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
Overeenstemming tussen werknemers en werkgevers

Gevaarlijk afval (algemeen)

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Inzamelen

Gevaarlijke afvalstoffen zijn bij bedrijven opgeslagen in een opslag die voldoet aan de PGS-richtlijnen bijvoorbeeld PGS 15 voor verpakte stoffen. Het afval moet uit deze opslag in het inzamelvoertuig komen. Bij deze verplaatsing kunnen gevaarlijke stoffen vrijkomen. Bij de verwerker moeten de afvalstoffen weer gelost worden uit het voertuig naar een opslag of rechtstreeks in de installatie. Ook bij deze verplaatsing kunnen gevaarlijke stoffen vrijkomen.

Milieustraat / KCA depot

Gevaarlijke afvalstoffen behoren in het KCA/KGA depot opgeslagen te zijn in een opslag die voldoet aan de PGS-richtlijnen, met name PGS 15 voor verpakte gevaarlijke stoffen. Het afval moet uit de opslag in het transportvoertuig geladen worden. Bij deze verplaatsing kunnen gevaarlijke stoffen vrijkomen.

Bewerken

Afhankelijk van de be-/verwerker worden afvalstoffen op de locatie uit de verpakkingen gehaald of verpompt. Bij een aantal processen worden ze nog verwarmd. Bij al deze processen is het mogelijk dat gevaarlijke stoffen vrijkomen waar de medewerkers aan worden blootgesteld.

Gevaarlijk afval wordt op diverse manieren bewerkt. Hierbij moet worden gedacht aan:

  • destillatie
  • chemische/fysische scheiding
  • opbulken
  • overpakken naar grotere of kleinere verpakking
  • drogen, persen, centrifugeren en dergelijke
  • verkleinen door middel van shredder

Storten

Aangeboden stortmateriaal moet voldoen aan acceptatiecriteria. Daarover worden in het algemeen voorafgaand aan aanvoer op de stortplaats afspraken gemaakt. Echter, in het aanbod kan altijd sprake zijn van onverwachte zaken die gevaarlijk of schadelijk kunnen zijn of risico’s met zich mee kunnen brengen. Hierbij gaat het voornamelijk om gevaarlijke stoffen, stofvorming en gassen en dampen.

Wet en regelgeving 
Meer informatie 

 

Goedgekeurd door Inspectie SZW

Oplosmiddelhoudend afval

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Bij verwerkers van gevaarlijke afvalstoffen worden oplosmiddelhoudende afvalstoffen aangeboden. De oplosmiddelen worden dan onder andere gescheiden van andere afvalstromen en opgebulkt. Oplosmiddelen zijn vluchtig waardoor deze snel in de lucht vrij kunnen komen bijvoorbeeld bij het overgieten uit de verpakking of het verpompen zonder de juiste voorzieningen. Blootstelling aan oplosmiddelen heeft effecten zoals huidaandoeningen, vergiftiging en aantasting van het zenuwstelsel; blijvende beschadiging van het zenuwstelsel wordt OPS genoemd, het organo-psycho-syndroom. Een ander gevaar van dampen van oplosmiddelen is de brandbaarheid en de kans op explosie.

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Bij gevaarlijk afval

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Ontvlambare afvalstoffen staan bij de ontdoener opgeslagen in een opslagplaats die voldoet aan de PGS-richtlijnen waaronder PGS 15 voor verpakte stoffen. Het afval moet uit deze opslag in het inzamelvoertuig komen. Bij deze verplaatsing kunnen brandbare dampen vrijkomen. Bij de verwerker moeten de afvalstoffen weer gelost worden uit het voertuig naar een opslag of rechtstreeks in de installatie. Bij deze verplaatsingen kunnen brandbare dampen vrijkomen. Ook bij de Milieustraat zijn situaties waarin brandbare dampen of gassen kunnen vrijkomen.

Brandbare dampen kunnen bij de juiste temperatuur (afhankelijk van de stof) door een ontstekingsbron tot ontbranding komen. In een aantal gevallen kan dit zelfs een explosie tot gevolg hebben.

Er zijn veel mogelijke ontstekingsbronnen. Hierbij moet worden gedacht aan:

  • open vuur
  • sigaret
  • statische elektriciteit
  • verbrandingsmotor van voertuigen
  • vonken door botsen van metalen
  • vonken door in- of uitschakelen elektrische apparaten
Wet en regelgeving 
Meer informatie 
Goedgekeurd door Inspectie SZW

In- en uitstappen

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Bij het betreden en verlaten van cabines van voertuigen is kans op fysieke belasting en valgevaar. Bepalend voor de gevaren is de instaphoogte van de cabine in combinatie met het gedrag van chauffeur of bijrijder. Wanneer de afstand tussen treden te groot is, de snelheid van in- en uitstappen te groot is of wanneer men uit de wagen springt, is de kans op blessures aan enkels, knieën en rug groot. De kans op dergelijke klachten is groter als de overbelasting vaker gebeurt of gedurende langere tijd wordt herhaald. Als iemand een trede mist, zich verstapt of ergens over struikelt, kan direct tot verwondingen of letsel leiden, zoals verstuikingen, breuken en dergelijke.

Wet- en regelgeving 

Welke maatregelen zijn verplicht?

  • Voorlichten over in-en uitstappen cabines
  • Aanpassen treden van cabines
  • Geven werkinstructie in- en uitstappen
Wet en regelgeving 
Meer informatie 
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Begaanbaarheid en zicht

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

De wegen op een stortplaats worden aangelegd tijdens de opbouw van het stortlichaam. Wanneer het stortfront wordt verplaatst, worden ook wegen (deels) verlegd. Doordat wegen op de stortplaats soms slecht begaanbaar zijn kunnen ongevallen plaatsvinden. De ondergrond kan slecht zijn en de wegen zijn soms glad en glibberig. Met name ’s winters is vroeg of laat op de dag op sommige plaatsen te weinig daglicht aanwezig.
Het grootste risico op de stortplaats is kantelgevaar van vrachtwagens.
Voor voetgangers bestaat struikelgevaar door slechte begaanbaarheid.
De gevolgen van het kantelen van een vrachtwagen kunnen beperkt blijven tot materiële schade, maar dit kan ook tot ernstige verwondingen of zelfs overlijden leiden.

Wet- en regelgeving 

Arbeidsomstandighedenwet

  • Artikel 5 Arbowet inzake Risico-inventarisatie en -evaluatie 
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

Arbeidsomstandighedenbesluit

  • Artikel 3.3 Arbobesluit inzake Stabiliteit en stevigheid
  • Artikel 3.14 Arbobesluit inzake Verbindingswegen 
  • Artikel 6.3 Arbobesluit inzake Daglicht en kunstlicht
  • Artikel 7.8 Arbobesluit inzake Verlichting
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Laden en lossen ondergrondse containers

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Het laden en lossen van ondergrondse containers brengt verschillende risico's met zich mee. Specifieke risico’s hierbij zijn:

  • Het handmatig open en dicht doen van de kleppen is fysiek belastend
  • Afval kan uit de container op de medewerker of op omstanders vallen
  • In een uitzonderlijk geval kan de container zelf op een medewerker of omstander vallen. Het is dus van groot belang dat de haken van de gebruikte hijsblokken zijn beveiligd, zodat de last niet van de haken kan glijden.
  • Als een ondergrondse container uit de put is, kunnen mensen in het gat vallen. Dit risico is groter voor publiek dat deze situatie niet kent, dan voor de medewerkers

In het Arbobesluit worden voor hijskranen specifieke regels gesteld. De bediener van hijs- en hefmiddelen moet voldoende kennis en ervaring hebben om het werktuig veilig te bedienen. Centraal staat dat de gebruiksaanwijzing van de fabrikant/leverancier van het hijs- of hefwerktuig moet worden opgevolgd. Alleen werknemers die met het gebruik belast zijn, mogen het werktuig bedienen. Voordat het werktuig gebruikt wordt, dient gecontroleerd te worden of het veilig kan worden ingezet.

Wet en regelgeving 
Meer informatie 
  • Analyse van ongevallen in de afvalsector 1998-2009, RIVM
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Val- en beknelgevaar

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Bij rioleringsbeheer is er gevaar voor beknellen, uitglijden, vallen en stoten. Zo bestaat het risico in een open put te vallen, kan het glad zijn op weg naar en op de werkplek, zijn de werkplekken matig of niet verlicht enzomeer. Ook als een eventuele slachtoffer opgehesen moet worden, moet dat op een veilige manier mogelijk zijn. Een ongeval leidt tot letsel variërend van kneuzingen of ernstigere verwondingen zoals botbreuken.

Wet- en regelgeving 

Arbeidsomstandighedenwet 

  • Artikel 5 Arbowet inzake Risico-inventarisatie en -evaluatie 
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht

Arbeidsomstandighedenbesluit

  • Artikel 3.2 Arbobesluit inzake Algemene vereisten
  • Artikel 7.4 Arbobesluit inzake Deugdelijkheid arbeidsmiddelen en ongewilde gebeurtenissen
Meer informatie 
Goedgekeurd door Inspectie SZW

Schoonmaken ondergrondse containers

Printvriendelijke versieAls e-mail versturenPDF document
Beschrijving van het risico 

Om de containers en containerputten te kunnen schoonmaken, moet de container zijn opgehesen en geleegd zijn. Daarbij dient de medewerker zich nooit onder de hijslast te bevinden en het containergat te zijn afgesloten met de veiligheidsvloer.

Wet- en regelgeving 

Arbeidsomstandighedenwet 

  • Artikel 3 Arbowet inzake Arbobeleid 
  • Artikel 5 Arbowet inzake Risico-inventarisatie en -evaluatie 
  • Artikel 8 Arbowet inzake Voorlichting en onderricht 
  • Artikel 10 Arbowet inzake Voorkomen van gevaar voor derden

Arbeidsomstandighedenbesluit en -regeling 

  • Artikel 3.15 Arbobesluit inzake Markering gevaarlijke plaatsen 
  • Artikel 3.16 Arbobesluit inzake Voorkomen valgevaar 
Meer informatie 

Pagina's

Abonneren op RSS - veiligheid
randomness